TYT FELSEFE
Varlık Felsefesi Alanındaki Çağdaş Yaklaşımlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Hartmann’ın varlık anlayışını inceleyen bir araştırmacı, taşın hareketini fizik kurallarıyla, bitkinin büyümesini yaşam süreçleriyle, korkuyu ruhsal yaşantılarla ve bir dilin kurallarını kültürel hayatla açıklar. Bu açıklamaların birlikte kullanılması hangi düşünceye dayanır? A) Bütün olayların aynı açıklama ilkesiyle kavranabileceğine B) Varlığın birbirinden ayırt edilebilen katmanlar içerdiğine C) Varlığın sadece canlılardan oluştuğuna D) Kültürel olayların fiziksel olaylarla özdeş olduğuna E) Gerçekliğin yalnızca zihinsel tasarımlardan oluştuğuna Doğru cevap: B Çözüm: Hartmann’ın katmanlı yaklaşımında maddi, organik, ruhsal ve tinsel düzeyler ayrılır. Bir filozof, maddi olayların yasalarının geçerli olduğunu kabul eder. Bununla birlikte canlılık, ruhsal deneyim ve kültürle ilgili her özelliğin aynı yasalarla eksiksiz açıklanamayacağını söyler. Bu görüşle hangisi bağdaşmaz? A) Varlığın farklı düzeyleri vardır. B) Bazı açıklamalar belirli bir varlık düzeyinde geçerlidir. C) Ruhsal yaşantılar ayrıca araştırılabilir. D) Bütün varlık düzeyleri yalnız fiziksel açıklamaya indirgenebilir. E) Kültürel yaşamı anlamak için ona özgü özelliklere bakılabilir. Doğru cevap: D Çözüm: Parçada farklı düzeylerin kendilerine özgü yönleri olduğu kabul edilir. Hepsini tek açıklamaya indirgemek bu kabulle bağdaşmaz. Bir ekip, bir müzik aletinin titreşimini, bu titreşimi algılayan canlının işitmesini, dinleyicinin duygusunu ve melodinin kültürdeki anlamını ayrı ayrı inceler. Hartmann’ın katman anlayışına göre kültürel anlam hangi düzeyde ele alınır? A) İnorganik B) Organik C) Ruhsal D) Mekanik E) Tinsel Doğru cevap: E Çözüm: Melodinin ortak kültürel anlamı, bireysel duygudan farklı olarak tinsel düzeyde ele alınır.