TYT FELSEFE
Varlık Felsefesi Alanındaki Çağdaş Yaklaşımlar Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir filozof, karşısındaki bahçenin renkli, ferah veya kasvetli görünüşünün onu algılayan kişinin deneyiminden bağımsız olarak aynı biçimde açıklanamayacağını savunur. Bu örnekten, nesnenin deneyim içindeki varlığının özneyle bağını tartışmaya açar. Filozof hangi varlık problemine yönelmiştir? A) Evrenin ana maddesinin ne olduğu B) Dış dünyadaki nesnelerin hangi hızla değiştiği C) Nesnenin varlığının öznenin algısından bağımsız olup olmadığı D) Evrende hangi ahlak kurallarının geçerli olduğu E) Doğadaki hareketin niceliğinin nasıl ölçüleceği Doğru cevap: C Çözüm: Sorun, nesnenin deneyimdeki varlığı ile onu algılayan özne arasındaki ilişkidir. İki düşünür bir nesneyi tartışır. İlki nesnenin onu gözlemleyen kimse olmadığında da aynı biçimde var olduğunu savunur. İkincisi, nesneye atfedilen duyulur özelliklerin onu algılayan özneden ayrı ele alınamayacağını düşünür. Aralarındaki anlaşmazlığın konusu hangisidir? A) Nesnenin özneye bağımlılığı B) Nesnenin üretim maliyeti C) Eylemin ahlaki değeri D) Bilimsel araştırmanın toplumdaki işlevi E) Dilin kültürden kültüre değişimi Doğru cevap: A Çözüm: Görüşler, nesnenin ve özelliklerinin onu algılayan özneden bağımsızlığı konusunda ayrılır. Bir öğrenci, ‘Hiç kimse bu sesi işitmiyorsa, işitilen bir ses olarak ondan söz edebilir miyiz?’ diye soruyor. Arkadaşı titreşimlerin varlığıyla işitilen sesin deneyimde ortaya çıkmasını ayırıyor. Bu konuşmada öne çıkan felsefi soru hangisidir? A) Sesin şiddeti kaç birimdir? B) Ses kaynağının hangi maddeden yapılması gerekir? C) İşitme yetisi ne zaman gelişir? D) Algıda beliren özellikler, onları deneyimleyen özneden hangi ölçüde bağımsızdır? E) Hangi müzik türü daha güzeldir? Doğru cevap: D Çözüm: Tartışma titreşimlerin niceliğinden çok, duyulur özelliğin özneyle nasıl ilişkilendiğine yöneliktir.