TYT FİZİK
Düzlem Ayna Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
İnce, ideal ve ön yüzeyi yansıtıcı bir düzlem aynanın önündeki 18 cm boyunda bir çubuk, aynaya dik uzaklığı 40 cm olacak biçimde yerleştirilmiştir. Önce hava içindeki çubuğun görüntüsü inceleniyor. Sonra çubuk ile ayna, aralarındaki uzaklık ve duruş değiştirilmeden tamamen saydam su içine alınıyor. Işığın çubuk ile ayna arasında izlediği yolun tamamı aynı homojen ortamda kalıyor. Sudaki görüntüyle ilgili, I. Görüntünün boyu 18 cm’dir. II. Görüntünün aynaya uzaklığı 40 cm’den büyüktür. III. Su yerine başka bir homojen saydam sıvı kullanılsa da görüntünün boyu değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: Düzlem aynada görüntü boyu cisim boyuna, görüntünün aynaya dik uzaklığı cismin aynaya dik uzaklığına eşittir. Aynanın ve cismin aynı homojen ortamda bulunması koşulunda sıvının kırılma indisi bu eşitlikleri değiştirmez. Boy 18 cm, uzaklık 40 cm kalır; I ve III doğru, II yanlıştır. Bir öğrenci, 12 cm yüksekliğindeki ışıklı levhayı ideal bir düzlem aynaya paralel ve aynanın 30 cm önünde tutuyor. Levha ile ayna aynı düzenek üzerinde sabitlenmiştir. Düzenek havadan tamamen saydam gliserin içine alınıyor. Işık, levhadan aynaya giderken ve yansıdıktan sonra başka bir ortamın sınırından geçmiyor. Gliserin içindeki görüntü için, I. Görüntünün boyu 24 cm olur. II. Sanal görüntü aynanın 30 cm gerisinde oluşur. III. Gliserin yerine su kullanılması görüntünün boyunu değiştirmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) II ve III B) Yalnız I C) I ve II D) Yalnız III E) I, II ve III Doğru cevap: A Çözüm: İdeal düzlem ayna görüntüyü büyütmez: boy 12 cm kalır. Görüntü sanaldır ve aynanın 30 cm gerisindedir. Cisim, ayna ve ışık yolu aynı homojen ortamda kaldığı için gliserin yerine su kullanmak görüntü boyunu değiştirmez. II ve III doğrudur. İdeal bir düzlem aynanın 25 cm önündeki küçük bir cisim ile ayna, birlikte kapalı ve saydam bir bölmeye sabitleniyor. Bölme önce hava, sonra tamamen su ile doluyken görüntü karşılaştırılıyor. Cismin duruşu ve aynaya uzaklığı sabit tutuluyor. Cisimden aynaya ulaşan ve aynadan dönen ışık, her durumda yalnızca bölmeyi dolduran tek bir homojen ortamda ilerliyor. Ortam hava yerine su olduğunda, I. Önce sanal olan görüntü gerçek görüntüye dönüşür. II. Görüntünün boyu ilk durumdakiyle aynı kalır. III. Cisim ile görüntüsü arasındaki uzaklık 50 cm’den büyük olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) Yalnız II E) I, II ve III Doğru cevap: D Çözüm: Düzlem aynada görüntü her iki ortamda da sanaldır ve cisimle aynı boydadır. Cisim aynanın 25 cm önünde, görüntüsü 25 cm gerisindedir; aralarındaki uzaklık 50 cm kalır. Bu nedenle yalnız II doğrudur.