TYT · Fizik

Isıl Denge

Seçeneğinizi işaretleyin; cevabı ve çözümü inceleyin.

Soru 1
Bir kap ile içindeki hava başlangıçta 10 °C sıcaklıktadır. Her biri 32 °C sıcaklıkta olan bakır, cam ve alüminyum cisimler bu kaba konuluyor. Kap dış ortamdan ısıca yalıtılmıştır; kapağı kapatıldıktan sonra ısıtma veya soğutma yapan bir aygıt çalışmamaktadır. Sistemde hâl değişimi olmadan cisimler, kap ve içindeki hava arasında ısıl denge kuruluncaya kadar yeterince uzun süre bekleniyor.
(I)Kabın içindeki havanın sıcaklığı başlangıca göre artmıştır.
(II)Üç cismin son sıcaklıkları birbirine eşittir.
(III)Üç cisim, kap ve havaya eşit miktarda ısı vermiştir.

Isıl denge sağlandığında numaralanmış yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Doğru cevap: C

Başlangıçta daha sıcak olan cisimlerden kap ve havaya enerji aktarılır. Son ortak sıcaklık 10 °C ile 32 °C arasındadır; hava ısınır ve cisimlerin son sıcaklıkları eşit olur. Verilen ısı Q = m c ΔT bağıntısıyla belirlenir. Cisimlerin sıcaklık değişimi aynı olsa da kütleleri ve özısıları eşit verilmediğinden verdikleri ısıların eşitliği kesin değildir. I ve II doğrudur.

Soru 2
Kap ve içindeki hava başlangıçta 38 °C sıcaklıktadır. Her biri 6 °C sıcaklıkta olan bir demir bilye, bir mermer parçası ve bir plastik parça kabın içine yerleştiriliyor. Kap dış ortamdan ısıca yalıtılmıştır; kapağı kapatıldıktan sonra ısıtma veya soğutma yapan bir aygıt çalışmamaktadır. Sistemde hâl değişimi olmadan cisimler, kap ve içindeki hava arasında ısıl denge kuruluncaya kadar yeterince uzun süre bekleniyor.
(I)Kap içindeki havanın sıcaklığı 38 °C olarak kalmıştır.
(II)Demir, mermer ve plastik parçanın son sıcaklıkları aynıdır.
(III)Üç parçanın aldığı ısı miktarları birbirine eşittir.

Isıl denge sağlandığında numaralanmış yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Doğru cevap: E

Başlangıçta daha sıcak olan kap ve hava, soğuk parçalara ısı verir. Ortak denge sıcaklığı 6 °C ile 38 °C arasındadır; havanın sıcaklığı başlangıçtaki değerinde kalmaz. Parçalar aynı son sıcaklığa ulaşır. Alınan ısı kütleye ve özısıya da bağlı olduğu için üç parçanın eşit miktarda ısı aldığı söylenemez. Yalnız II kesinlikle doğrudur.

Soru 3
Kap ve içindeki hava başlangıçta 16 °C sıcaklıktadır. Her biri 48 °C sıcaklıkta olan çelik, seramik ve pirinçten yapılmış üç cisim bu kaba bırakılıyor. Kap dış ortamdan ısıca yalıtılmıştır; kapağı kapatıldıktan sonra ısıtma veya soğutma yapan bir aygıt çalışmamaktadır. Sistemde hâl değişimi olmadan cisimler, kap ve içindeki hava arasında ısıl denge kuruluncaya kadar yeterince uzun süre bekleniyor.
(I)İç havanın son sıcaklığı 16 °C’nin altındadır.
(II)Cisimler ve kabın içindeki hava aynı sıcaklığa ulaşmıştır.
(III)Cisimlerin verdiği toplam ısı, kap ile içindeki havanın aldığı toplam ısıya eşittir.

Isıl denge sağlandığında numaralanmış yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Doğru cevap: A

Sıcak cisimler, başlangıçta daha soğuk olan kap ve havaya ısı verir. Denge sıcaklığı 16 °C ile 48 °C arasındadır; iç hava 16 °C’nin altına inmez. Isıl dengede bütün bölümlerin sıcaklığı aynıdır. Dışarıya enerji aktarımı ve başka enerji kaynağı bulunmadığından cisimlerin verdiği toplam ısı, kap ile havanın aldığı toplam ısıya eşittir. II ve III doğrudur.