TYT FİZİK
Sürtünme Kuvveti Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Altları farklı malzemelerle kaplı üç numune kutusu, yatay seramik zemin üzerinde birbirinden bağımsız olarak durmaktadır. 1, 2 ve 3 numaralı cisimlerin kütleleri sırasıyla 9; 5; 12 kg; zeminle aralarındaki statik sürtünme katsayıları sırasıyla 0,3; 0,6; 0,25 olarak verilmiştir. Her cisme yatay doğrultuda ayrı ayrı aynı büyüklükte, 18 N kuvvet uygulanmasına rağmen cisimler hareketsiz kalmaktadır. Uygulanan kuvvet ve zemin sürtünmesi dışında yatay kuvvet bulunmamaktadır. Yer çekimi ivmesini 10 m/s² alınız. Bu cisimlere zeminin uyguladığı statik sürtünme kuvvetlerinin büyüklükleri sırasıyla f₁, f₂ ve f₃ olduğuna göre doğru sıralama hangisidir? A) f₁ < f₂ < f₃ B) f₁ > f₂ > f₃ C) f₁ < f₂ = f₃ D) f₁ = f₂ = f₃ E) f₁ = f₂ > f₃ Doğru cevap: D Çözüm: Cisimler durgun olduğundan her biri için yatay bileşke kuvvet sıfırdır. Bu nedenle statik sürtünme kuvveti, uygulanan 18 N kuvveti zıt yönde dengeler. Her üç cisimde sürtünmenin büyüklüğü 18 N olur: f₁ = f₂ = f₃. Statik sürtünmenin üst sınırları katsayı × kütle × yer çekimi ivmesi ile hesaplanır ve sırasıyla 27 N, 30 N, 30 N bulunur. Uygulanan kuvvet bu sınırların altındadır. Farklı üst sınırlar, durgun durumdaki gerçek sürtünmelerin farklı olmasını gerektirmez. Soru 2 Bir atölyedeki tabanları farklı üç sergi kaidesi, yatay ahşap platform üzerine birbirine temas etmeyecek biçimde yerleştirilmiştir. 1, 2 ve 3 numaralı cisimlerin kütleleri sırasıyla 3; 8; 5 kg; zeminle aralarındaki statik sürtünme katsayıları sırasıyla 0,5; 0,25; 0,4 olarak verilmiştir. Her cisme yatay doğrultuda ayrı ayrı aynı büyüklükte, 10 N kuvvet uygulanmasına rağmen cisimler hareketsiz kalmaktadır. Uygulanan kuvvet ve zemin sürtünmesi dışında yatay kuvvet bulunmamaktadır. Yer çekimi ivmesini 10 m/s² alınız. Bu cisimlere zeminin uyguladığı statik sürtünme kuvvetlerinin büyüklükleri sırasıyla f₁, f₂ ve f₃ olduğuna göre doğru sıralama hangisidir? A) f₁ > f₂ = f₃ B) f₁ = f₂ = f₃ C) f₁ < f₂ < f₃ D) f₁ = f₂ < f₃ E) f₂ < f₁ < f₃ Doğru cevap: B Çözüm: Cisimler durgun olduğundan her biri için yatay bileşke kuvvet sıfırdır. Bu nedenle statik sürtünme kuvveti, uygulanan 10 N kuvveti zıt yönde dengeler. Her üç cisimde sürtünmenin büyüklüğü 10 N olur: f₁ = f₂ = f₃. Statik sürtünmenin üst sınırları katsayı × kütle × yer çekimi ivmesi ile hesaplanır ve sırasıyla 15 N, 20 N, 20 N bulunur. Uygulanan kuvvet bu sınırların altındadır. Farklı üst sınırlar, durgun durumdaki gerçek sürtünmelerin farklı olmasını gerektirmez. Soru 3 Farklı taban kaplamalarına sahip üç alet sandığı, yatay taş döşeme üzerinde ayrı ayrı bulunmaktadır. 1, 2 ve 3 numaralı cisimlerin kütleleri sırasıyla 4; 10; 6 kg; zeminle aralarındaki statik sürtünme katsayıları sırasıyla 0,75; 0,2; 0,5 olarak verilmiştir. Her cisme yatay doğrultuda ayrı ayrı aynı büyüklükte, 16 N kuvvet uygulanmasına rağmen cisimler hareketsiz kalmaktadır. Uygulanan kuvvet ve zemin sürtünmesi dışında yatay kuvvet bulunmamaktadır. Yer çekimi ivmesini 10 m/s² alınız. Bu cisimlere zeminin uyguladığı statik sürtünme kuvvetlerinin büyüklükleri sırasıyla f₁, f₂ ve f₃ olduğuna göre doğru sıralama hangisidir? A) f₁ = f₃ > f₂ B) f₁ < f₂ < f₃ C) f₁ > f₂ > f₃ D) f₁ < f₂ = f₃ E) f₁ = f₂ = f₃ Doğru cevap: E Çözüm: Cisimler durgun olduğundan her biri için yatay bileşke kuvvet sıfırdır. Bu nedenle statik sürtünme kuvveti, uygulanan 16 N kuvveti zıt yönde dengeler. Her üç cisimde sürtünmenin büyüklüğü 16 N olur: f₁ = f₂ = f₃. Statik sürtünmenin üst sınırları katsayı × kütle × yer çekimi ivmesi ile hesaplanır ve sırasıyla 30 N, 20 N, 30 N bulunur. Uygulanan kuvvet bu sınırların altındadır. Farklı üst sınırlar, durgun durumdaki gerçek sürtünmelerin farklı olmasını gerektirmez.