TYT TARİH
Boylardan Devlete Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
İslamiyet öncesi bir Türk devletinde yöneticiye karşı silahlı ihanet töreye göre ağır bir suç sayılmış ve kurultayda ele alınmıştır. Bu uygulama hangi amaca işaret eder? A) Siyasi düzeni ve devlet otoritesini korumak B) Ticareti dış devletlere devretmek C) Hükümdarlığı tümüyle kaldırmak D) Yazılı anayasa oluşturmak E) Kabileler arasında din birliği kurmak Doğru cevap: A Çözüm: Devlete yönelen ihanete ağır ceza verilmesi, siyasi düzeni ve devlet otoritesini koruma amacıyla ilişkilidir. Bir tarihçi ilk Türk devletlerinde törenin hükümdar ve halk için bağlayıcı kurallar içerdiğini, devlete karşı bazı eylemlerin ağır yaptırımlarla karşılandığını belirtiyor. Hangi yargı bu açıklamayla desteklenir? A) Hukuk kuralları sadece ekonomik konulara ayrılmıştır. B) Töre siyasi düzenin korunmasında da kullanılmıştır. C) Töre yalnızca yabancı topluluklara uygulanmıştır. D) Cezalar bütün suçlar için aynı tutulmuştur. E) Hükümdar devlet yönetimindeki görevlerini bırakmıştır. Doğru cevap: B Çözüm: Devlete karşı eylemlere yaptırım öngörülmesi, törenin siyasi düzeni de koruyan bir işlev gördüğünü gösterir. İslamiyet öncesi bir Türk topluluğunda töreye aykırı biçimde devlete karşı ayaklanmak ağır yaptırıma bağlanmıştır. Bu örnekten aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir? A) Yargı yetkisi bütünüyle yabancı hükümdarlara bırakılmıştır. B) Töre sadece aile ilişkilerini düzenlemiştir. C) Siyasi bütünlüğü tehdit eden eylemler hukuk düzeninin konusu olmuştur. D) Töre bütün devletlerde tek bir yazılı kitaptan uygulanmıştır. E) Ayaklanmalar yönetimin olağan değişme yöntemi sayılmıştır. Doğru cevap: C Çözüm: Devlete karşı ayaklanmanın töre kapsamında yaptırıma bağlanması, siyasi düzeni tehdit eden eylemlerin hukuk kurallarıyla ele alındığını gösterir.