TYT TARİH
Boylardan Devlete Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bir Türk devletinde ülke doğu ve batı kanatlarına ayrıldı. Batı kanadı iç yönetimde geniş yetkilere sahipti. Bu düzenleme hangi alanda güçlük doğurabilir? A) Merkezî kararların iki kanatta aynı biçimde uygulanmasında B) Farklı mevsimlerde otlak seçilmesinde C) Gündelik eşyaların üretilmesinde D) Sözlü kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasında E) Hayvan sürülerinin beslenmesinde Doğru cevap: A Çözüm: Batı kanadının geniş iç yetkileri, merkezî kararların ülkenin tamamında aynı biçimde uygulanmasını güçleştirebilir. Doğu kanadında hakan, batı kanadında ise hanedandan bir yönetici bulunuyordu. Batı kanadı dış işlerinde hakana bağlı, iç işlerinde geniş yetkiliydi. Bu yapı aşağıdakilerden hangisini zorlaştırabilir? A) Bölgesel kararların alınmasını B) Yönetimin tek merkezde sıkı biçimde toplanmasını C) Hanedan üyelerinin görev üstlenmesini D) Uzak bölgelerin ayrı yöneticilerce idare edilmesini E) Bölgesel yönetim birimlerinin kurulmasını Doğru cevap: B Çözüm: İki kanatlı sistemde iç işlerinin bir bölümünü bölgesel yöneticinin yürütmesi, sıkı merkezî yönetimi zorlaştırabilir. Bir araştırmacı ilk Türk devletlerindeki ikili teşkilatın geniş ülkeyi yönetmeyi kolaylaştırırken bazı siyasi riskler de doğurduğunu belirtiyor. Hangi gelişme bu risklere örnek olabilir? A) Halkın yerel törenler düzenlemesi B) Bölgelerde farklı otlakların kullanılması C) Kanat yöneticilerinin merkez karşısında bağımsız hareket etmeye çalışması D) Çadır yapımında farklı malzeme kullanılması E) Ticaret yollarında farklı ürünlerin taşınması Doğru cevap: C Çözüm: Geniş yetkili kanat yöneticilerinin merkezden bağımsız davranması, siyasi birliği ve merkezî denetimi zayıflatabilir.