TYT TARİH
Boylardan Devlete Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Orhun Yazıtları’nda kağanın bilgisizliği ve Çin’in aldatıcı sözlerine kanılması, devletin bağımsızlığını yitirmesiyle ilişkilendirilir. Bu anlatım hangi iki etkene dikkat çeker? A) İç yönetim sorunlarına ve dış siyasetin etkisine B) İklim değişimine ve göç yollarına C) Ticaret yollarına ve tarımsal üretime D) Hukuk kurallarına ve vergi gelirlerine E) Ordu giderlerine ve mimari gelişmelere Doğru cevap: A Çözüm: Kağanın tutumu bir iç etkendir. Çin’in izlediği siyaset dış etken olarak gösterilmiştir. Orhun Yazıtları’nda Türk milletinin yok olmaması için Gök Tanrı’nın İlteriş Kağan ile İlbilge Hatun’u yükselttiği anlatılır. Bu ifadede hükümdarlık yetkisinin hangi kaynağına işaret edilmiştir? A) Soyluların oylamasına B) Komşu devletlerin tanımasına C) Tanrısal onaya D) Tüccarların desteğine E) Orduda kıdem sırasına Doğru cevap: C Çözüm: Hükümdarın Tanrı tarafından görevlendirildiği düşüncesi, kut anlayışıyla ilişkilidir. Bir yazıtta Türklerin başka bir devletin egemenliğine girmesi eleştirilir. Bağımsızlığın yeniden kazanılması anlatılırken kağanla birlikte hatunun adı da anılır. Bu anlatımdan hangi yargıya ulaşılabilir? A) Tahta geçişin seçimle yapıldığına B) Bağımsızlığın ve hatunun rolünün vurgulandığına C) Yazıtın ekonomik bir anlaşmayı belgelediğine D) Ordunun yalnız yabancı askerlerden oluştuğuna E) Ülke yönetiminin komşu devlete bırakıldığına Doğru cevap: B Çözüm: Bağımsızlığın yeniden kazanılmasına verilen önem ve hatunun anılması, her iki unsurun da vurgulandığını gösterir.