TYT TARİH
Boylardan Devlete Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Hun ve Kök Türk hükümdarlarının siyasetinde, dağınık Türk topluluklarını ortak bir kağanlık otoritesi altında birleştirme hedefi öne çıkmıştır. Boyları aynı siyasi yapı içinde tutma çabası, farklı dönemlerde yeniden görülmüştür. Bu durumla ilgili olarak; I. Boylar üstü bir siyasi örgütlenme amaçlanmıştır. II. Farklı dönemlerde benzer bir birlik anlayışı benimsenmiştir. III. Birliğe katılan her boy ayrı ve bağımsız bir devlet olarak kalmıştır. Bu bilgilerden çıkarılabilecek yargıların tümünü içeren seçenek hangisidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I, II ve III E) I ve II Doğru cevap: E Çözüm: I. Boyların ortak otoriteye bağlanması boylar üstü siyasi örgütlenmeyi gösterir. II. Aynı hedefin farklı Türk devletlerinde görülmesi yönetim geleneğindeki benzerliği destekler. III. Boy birliği, bütün boyların ayrı egemen devletler olarak kalması demek değildir. Doğru cevap: E. Soru 2 İlk Türk kağanlıklarında farklı boy ve toplulukların hâkimiyet altına alınması, yönetilen insan topluluğunu ve bu toplulukların yaşadığı alanlar üzerindeki siyasi otoriteyi genişletmiştir. Bu boylar ortak bir hükümdarın egemenliğinde bir araya getirilmiştir. Buna göre; I. Kağanlığın egemenlik alanı genişlemiştir. II. Ordunun temelini ücretli yabancı askerler oluşturmuştur. III. Boylar üstü bir siyasi teşkilatlanma meydana gelmiştir. Bu bilgilerden çıkarılabilecek yargıların tümünü içeren seçenek hangisidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) Yalnız III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: I. Yeni toplulukları ve yaşadıkları bölgeleri yönetim altına almak egemenlik sahasını genişletir. II. Bu bilgi, ordunun esas olarak ücretli askerlerden oluştuğunu göstermez. III. Boyların ortak kağana bağlanması boylar üstü örgütlenmeyi destekler. Doğru cevap: C. Soru 3 Orhun Yazıtları’nda İlteriş Kağan’ın çevresinde önce az sayıda insanın toplandığı, daha sonra katılımların artmasıyla kağanlığın yeniden kurulduğu anlatılır. Dağınık toplulukların aynı siyasi merkezde birleşmesi, devletin kuruluş sürecinde etkili olmuştur. Bu anlatımdan; I. Siyasi birleşmenin güç oluşturduğu, II. Devletleşmede toplulukların katılımının rol oynadığı, III. Birliğe katılan bütün toplulukların kendi dillerinden vazgeçtiği Bu bilgilerden çıkarılabilecek yargıların tümünü içeren seçenek hangisidir? A) I ve II B) Yalnız I C) Yalnız II D) Yalnız III E) II ve III Doğru cevap: A Çözüm: I. Farklı boyların bir siyasi merkeze yönelmesi güç birliği sağlar. II. Kuruluşta bir araya gelen insan topluluklarının rolü görülür. III. Bu siyasi birleşme, hiçbir topluluğun kültürünü veya dilini zorunlu olarak bıraktığını kanıtlamaz. Doğru cevap: A.