TYT TARİH
Boylardan Devlete Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 İlk Türk devletlerinde töre, toplumun gelenek ve değerleriyle beslenir; kağan ve kurultayın kararlarıyla yeni ihtiyaçlara cevap verecek biçimde gelişebilirdi. Kağan da toplumun diğer üyeleri gibi töreye uymakla yükümlüydü. Töre hakkında hangi yargı bu bilgilerle bağdaşmaz? A) Toplumsal kültürle ilişkili olduğu B) Kağanın töreye uyma zorunluluğunun bulunmadığı C) Yeni ihtiyaçlar karşısında gelişebildiği D) Şekillenmesinde siyasi kurumların rol oynadığı E) Yöneticiler açısından da bağlayıcı olduğu Doğru cevap: B Çözüm: Kağan da töreyle bağlıdır. Bu nedenle onun töreye uyma zorunluluğu bulunmadığını söylemek metne aykırıdır. Toplumsal kaynak, gelişebilirlik ve siyasi kararların etkisi ise belirtilmiştir. Doğru cevap: B. Soru 2 Türk devletlerinde kuşaktan kuşağa aktarılan töre, kağanların koyduğu hükümler ve kurultayda alınan kararlarla da şekillenmiştir. Yeni kuralların adalet ilkesine uygunluğu gözetilmiş; töre, devlet düzeninin sürmesinde önemli sayılmıştır. Bu açıklamaya göre töre için hangisi söylenemez? A) Birden fazla kaynaktan beslendiği B) Adalet düşüncesiyle ilişkilendirildiği C) Devlet düzeninin sürekliliğine katkı sağladığının düşünüldüğü D) Kültürel aktarımın bir unsuru olduğu E) Yalnızca geçmişte oluşup hiçbir siyasi kararla geliştirilemediği Doğru cevap: E Çözüm: Kağan ve kurultay kararları yeni hükümler oluşturabildiği için töre, yalnız geçmişte oluşmuş ve sonradan geliştirilemeyen kapalı bir kurallar bütünü değildir. Adalet, çok kaynaklılık ve süreklilik ise metinde vardır. Doğru cevap: E. Soru 3 Töre, farklı bölgelerde kurulan Türk devletlerinde toplumsal düzeni sağlamaya devam etmiştir. Düzenin ihtiyaçlarına göre bazı hükümler değişebilse de adalet gibi temel ilkeler korunmuş, kağan dâhil herkesin kurallara bağlı olması beklenmiştir. Bu bilgiler töreyle ilgili hangi yargıyı desteklemez? A) Farklı siyasi yapılarda etkisini sürdürdüğünü B) Temel değerlerle yeni ihtiyaçları birlikte gözetebildiğini C) Bütün hükümlerinin her dönemde aynı kaldığını D) Toplumsal düzeni koruyucu bir işlev taşıdığını E) Hükümdarın keyfî hareketine sınır oluşturabildiğini Doğru cevap: C Çözüm: Bazı hükümlerin ihtiyaçlara göre değişebildiği açıkça belirtilmiştir. Temel ilkelerin korunması, bütün hükümlerin değişmeden kaldığı anlamına gelmez. Doğru cevap: C.