TYT TARİH
İlk Türk-İslam Devletleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Gazneli Mahmut’tan sonra yönetimde sorunlar arttı. Dandanakan’daki yenilgi devletin gücünü zayıflattı. Gazneli Devleti’ne son veren güç Gurlular oldu. Parçaya göre Gaznelilerin zayıflamasını hızlandıran askerî gelişme hangisidir? A) Malazgirt Savaşı B) Pasinler Savaşı C) Dandanakan Savaşı D) Kösedağ Savaşı E) Katvan Savaşı Doğru cevap: C Çözüm: Dandanakan yenilgisi Gaznelilerin gücünü zayıflatan askerî gelişme olarak verilmiştir. Gazneliler farklı toplulukları yönetiyordu. Güçlü hükümdarlar döneminde birlik korunurken yönetim zayıflayınca ayaklanmalar ve askerî kayıplar arttı. Bu parçadan hangi etkenin Gaznelilerin yıkılışında rol oynadığı çıkarılamaz? A) Yönetim gücünün azalmasının B) Ayaklanmaların C) Askerî kayıpların D) Deniz ticaret yollarının değişmesinin E) Birliği sağlamanın zorlaşmasının Doğru cevap: D Çözüm: Parçada siyasi birlik, ayaklanmalar ve askerî kayıplar ele alınır. Deniz ticareti hakkında bilgi verilmez. Gazneli Devleti’nde Gazneli Mahmut döneminde siyasi birlik korunmuştu. Sonraki yıllarda bazı hükümdarlar bu birliği sürdürmekte zorlandı. Bu değişim devletin çözülmesinde öncelikle hangi etkenin rolüne işaret eder? A) Yöneticilerin otorite kurma gücünün B) Denizcilik gelirlerinin C) Sanayi üretimindeki rekabetin D) Yerleşim alanlarının ikliminin E) Yazı sisteminin değişmesinin Doğru cevap: A Çözüm: İki dönem arasındaki fark, yöneticilerin devlet otoritesini sürdürme becerisiyle ilişkilendirilmiştir.