TYT TARİH
Osmanlı Denge Siyaseti Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Kütahya düzenlemesinde Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa ve oğlu İbrahim Paşa’ya mevcut görevlerinin dışında yeni valilikler verilmiştir. Bu bilgi hangi yorumu destekler? A) Merkezî yönetim, güçlü bir taşra yöneticisinin taleplerine ödün vermiştir. B) Osmanlı Devleti bütün valilikleri ortadan kaldırmıştır. C) Mehmet Ali Paşa’nın bütün görevleri sona ermiştir. D) Avrupa devletleri doğrudan Osmanlı eyaletlerini yönetmiştir. E) Mısır, Osmanlı’ya karşı ilk kez bu belgeden sonra ayaklanmıştır. Doğru cevap: A Çözüm: Yeni valiliklerin güçlü bir taşra yöneticisi ve oğluna verilmesi, merkezî yönetimin bu anlaşmazlıkta ödün verdiğini gösterir. Osmanlı Hükûmeti ile Mehmet Ali Paşa arasındaki çatışmanın ardından bazı bölgelerin yönetimi Mehmet Ali Paşa ve oğluna bırakılmıştır. Hangi sonuç bu düzenlemeden çıkarılamaz? A) Taşra yönetimiyle merkez arasında anlaşmazlık yaşanmıştır. B) Bazı valiliklerin yönetimi yeniden düzenlenmiştir. C) Mehmet Ali Paşa ve ailesinin yetki alanı genişlemiştir. D) İngiltere’nin Mehmet Ali Paşa’ya askerî destek verdiği kesinleşmiştir. E) Merkez, taşradaki güçlü bir yöneticiyi muhatap almak zorunda kalmıştır. Doğru cevap: D Çözüm: Valiliklerin kime verildiği, İngiltere’nin askerî tutumu hakkında bilgi vermez. Bir tarihçi Kütahya düzenlemesinde Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’ya Suriye’nin de verilmesini inceliyor. Bu örnek hangi siyasi sorunu anlamaya yardımcı olur? A) Merkez ile güçlü bir taşra yöneticisi arasındaki yetki mücadelesini B) Birinci TBMM’nin yasama düzenini C) Fransız İhtilali’nin başlamasını D) Rumeli’ye ilk Osmanlı geçişini E) Selçuklu veraset usulünü Doğru cevap: A Çözüm: Valiliklerin paylaşımı, Osmanlı merkez yönetiminin güçlü bir taşra yöneticisiyle yaşadığı yetki sorununu gösterir.